Posts

Showing posts with the label santali viyakaran

सेंदरा / कारका ( खोज / search )

Image
      सेंदरा - कोड़ा को होतेते      कारका - कुड़ी को होतेते       सेंदरा रेनाक् हा़टिञ दौ एयाय (7) लेकानाग् मेनाक्आ 1. बाहा सेंदरा - ( बाहा पोरोब तेसार माहा रे हुयोक्आ ) 2. पुर सेंदरा - ( आतों कोडा़ होतेते नेनडा कातेक् जाहांन् माहा रेगे होयोक्आ ) 3. जारपा सेंदरा - ( मित् टेन बिर गे आडे पासे बारया पेया आतो टोला होड़ मिला़व कातेक् को सेंदराया ) 4. गिरा़ सेंदरा - ( जांहां बिर गे दिहरी बाबा होतेते गिरा़ आडा़क् कातेक् को सेंदराया ) 5. दिसवा़ सेंदरा - ( मित् टेन बिर गे जाव सेरमा गे जाहां नेनडा कातेक् को सेंदरायेत् ताहेंना ) 6. राज सेंदरा - ( लाहा जाहां राजा को होतेते सेंदरा होयोक् कान ताहेंना ) 7. लॉ बिर सेंदरा - ( नोवा दो आजोदिया़ बुरू सेंदरा काना जाहां दो बा़यसा़ख कुना़मी रे हुयोक् काना आर नोवा रेगे लाॉ बिर बा़यसी हों होयोक् काना )        सेंदरा बिर रेना जुड़ू खेरवाल साँवता रे जुड़ू रेना हाटिञ 1. ढिङकिया़ जुड़ू 2. टोटाकिया़ जुड़ू 3. आ़पाड़िया़ जुड़ू 4. मामा: सेरोम जुड़ू 5. लाडया जुड़ू 6. सिकारिया जुड़ू सेंदरा बिर...

संताली व्याकरण / संथाली व्याकरण - 7. गुणुम-विशेषण (Adjectives)

Image
 7. गुणुम-विशेषण (Adjectives) परिभाषा :- ञुनुम से उजीनुम रेयाक् गुण लालयाक् साबाद दो गुणुम मेताक् काना। ( जाहां साबाद ते ञुनुम आर उजिनुम रेयाक् गुन लाय साबाद गे गुनुम को मेताक् आ।) जाहां लेका :- आराक् सादोम, माराङ होड़, नावा ओड़ाक्, हेंदे गाय, भागी होड़, उसुल होड़, आयामा होड़ एमान तियाक्। आराक् - सादोम नावा - ओड़ाक् हेंदे - गाय  माराङ,भागी, उसुल,आयमा - होड़ विशेषणों का वाक्य में प्रयोग :- 1. रसिक दोय एसेल कोड़ा काना। 2. हारयाड़ पंछीञ डिंगाया। 3. रांची दो रियाड़ गिया। प्रकार :-  1) गुनान गुणुम / गुन उदुक् गुनुम ( गुण वाचक विशलेषण )  2)लेखायाना: गुणुम / लेखा उदुक् गुनुम ( संख्यावाचक विशेषण ) 3)नाप ( सोंग) / ओज उदुक् गुणुम (परिमाणवचक विशलेषण)  4) उनुदुक / लाय गुणुम (संकेतवाचक विशलेषण) 1. गुनान गुणुम /गुन उदुक् गुनुम ( (गुण वाचक विशलेषण ) ओनोरोम :- ओकाठाक् साबाद ते ञुनुम से उजीनुम रियाक् गुण हालोत (स्वभाव) बाबोत ते बाडायोक्आ एमान, गुनान गुणुम को मितावाक्आ। (ञुनुम आर उजिनुम रेयाक् गुन लालायित् साबाद गे गुन उदुक् गुनुमको मेताक् आ ) जाहाँ लेका - हेड़ेम, जोजो, हेंदे, ह...

संताली व्याकरण/संथाली व्याकरण - 4. लिंग-जानाड. (GENDER)

Image
 4. लिंग-जानाड. (GENDER) परिभाषा- संताली व्याकरण रे ओनकान साबाद जाहाँ ते बाबा जोना आर गोगो जोना तालारे भेद बाडाय दारामो‌आ, जानाङ कु मितावाक्आ। ( जिवीयान बिन जिवीयान को ओकोय को दो कोड़ा जाङ रेन आर ओकोय दो कुड़ी जाङ रेन आर ओकोय को दो ओका जाङ रेन हों को बाङ काना, ओना जाङ उरूम काथा गे जानाङ को मेताक्आ ) प्रकार- संताली व्यकारण रे पुन लेकानाक् जानाड. नोंड. का लेका मिनाक्आः- (1) कोड़ाजानाड. (पुल्लिंग) (2) कुड़ीजानाड. (स्त्रीलिंग) (3) जा़तजानाड. (उभय लिंग) (4) हादजानाड. (निर्जिव लिंग) 1. कोड़ा जानाड. (पुल्लिंग) परिभाषा - जाहान् ञुनुम साबाद ते कोड़ा बाबोत ते बाडाय दारमोंक्‌आ, कोड़ा जानाड. कु मितावाक्आ।  ( जाहाँ ञुनुम साबाद ते कोड़ा जा़त रेयाक् बाडायोकआ ओना दो कोड़ा जानाङ को मेतावाक्आ ) उदाहरण- डांगरा, काडा, कोड़ा, बाना, आंडिया, बोदा इमान तियाक् । 2. कुड़ी जानाड. (स्त्रीलिंग) परिभाषा - जाहान् ञुनुम साबाद ते कुड़ी बाबोत ते बाडाय दारामोआ, कुड़ी जानाड. कु मितावाक्आ।  ( कुड़ि जा़त रेन दो कुड़ि जानाङ को मेताकआ ) उदाहरण- गाय, बितकील, कुड़ी, आयो, कालोट, पा़ठि इमान तियाक्।  3. जा़त ...

संताली व्याकरण/संथाली व्याकरण - 3. पुरूष - जोना/गोरान (Person)

Image
 3. पुरूष - जोना/गोरान (Person) परिभाषा:- ओनकान संताली साबाद ओका ते दो रोरोड़़ड़ीच् अञजोंमिच् से ओकोय बाबोत रे कु लाय एच कान दो जोना कु मितावाक्आ। (जाहाॅं साबाद ते मेमेन होड़, आंजोम होड़ आर जाहाँय बाबोत ते जाहांनाक् मेनोक्आ ओना दो गोरान से जोना को मेताआ ) प्रकार- संताली व्याकरण लेकाते जोना दो पे रोकोम लेका मिनाकआ :- 1. माड़ाञ/माड़ाङ जोना (First Person) उत्तम पुरुष  II. सामाड. जोना (Second Person) मघ्यम पुरुष  III. सागिंञ जोना (Third Person) अन्य पुरुष  1) माड़ाञ/माड़ाङ जोना (उत्तम पुरुष ) :- जाहां ठाक् संताली साबाद ते रोरोडिच् से ओओलिक् से मेमेनिच् बाबोत रे बाडाय दारामोक्आ, माड़ाञ/माड़ाङ जोना कु मितावाक्आ । ( जाहाँ गोरान ते मेमेन होड़े बाडायोक्आ, ओना दो माड़ाङ गोरान को मेताक्आ ) पोरतुल- इञ, आ़लिञ, आलाड.,आले । 2) सामाड. जोना (मघ्यम पुरुष):- जहां ठाक् संताली साबाद ते आंञजोममिच् जोना बाबोत ते बाडाय दारामोआ, सामाङ जोना कु मितावाक्आ।  ( जाहाँ गोरान ते आंजोम होड़े बाडायोक्आ, ओना दो सामाङ गोरान को मेताक्आ ) पोरतुल- आम,आबेन,आपे ।  3) सा़गिंञ जोना (अन्य पुरुष):-...